Emerytura zakładowa (bAV) w Niemczech — czy się opłaca?

Ustawowa emerytura w Niemczech dla wielu osób nie wystarczy — zwłaszcza dla tych, którzy przyjechali do pracy jako dorośli i mają krótszy staż. Szczegóły wyjaśniamy w artykule emerytura w Niemczech dla Polaka. Jednym ze sposobów na uzupełnienie jest emerytura zakładowa (betriebliche Altersvorsorge, w skrócie bAV).

Jak działa bAV: zamiana części pensji (Entgeltumwandlung)

Najczęstsza forma to zamiana części wynagrodzenia brutto na składkę emerytalną. Pracodawca przelewa ją np. do ubezpieczenia bezpośredniego (Direktversicherung), kasy emerytalnej (Pensionskasse) lub funduszu emerytalnego (Pensionsfonds). Każdy pracownik ma ustawowe prawo do takiej zamiany.

Zaletą jest to, że składka odchodzi od pensji brutto, więc dziś płacisz mniej podatku i — do pewnej granicy — mniej składek na ubezpieczenia społeczne. Twoja pensja netto spada mniej, niż wynosi składka.

Limity na 2026 rok

Bez podatku możesz odłożyć do 8% granicy wymiaru składek emerytalnych, czyli w 2026 roku 8112 € rocznie (676 € miesięcznie).

Bez składek na ubezpieczenia społeczne — do 4%, czyli 4056 € rocznie (338 € miesięcznie). Część między 4% a 8% jest wolna od podatku, ale składki od niej płacisz.

Jeśli pracodawca dzięki Twojej zamianie oszczędza na składkach, musi dopłacić do bAV co najmniej 15% zamienionej kwoty. Wiele układów zbiorowych i firm daje więcej — to pierwsza rzecz, o którą warto zapytać w dziale kadr.

Druga strona: podatek i kasa chorych na emeryturze

Na emeryturze świadczenie z bAV jest w całości opodatkowane. Osoby w ustawowej kasie chorych płacą od niego także pełną składkę zdrowotną (ok. 14,6% plus składka dodatkowa kasy) i pielęgnacyjną.

Dla emerytów obowiązkowo ubezpieczonych w kasie chorych obowiązuje kwota wolna od składki zdrowotnej: w 2026 roku 197,75 € miesięcznie. Przy składce pielęgnacyjnej ta sama kwota działa inaczej — po jej przekroczeniu składkę płaci się od całej emerytury zakładowej.

Przy wypłacie jednorazowej składki do kasy chorych rozkłada się na 120 miesięcy.

Do tego niższa pensja brutto oznacza nieco niższe składki do ustawowego systemu, a więc minimalnie niższą ustawową emeryturę oraz świadczenia liczone od pensji, np. zasiłek dla bezrobotnych czy chorobowe.

Kiedy bAV się opłaca, a kiedy mniej

Opłaca się szczególnie, gdy pracodawca dopłaca wyraźnie więcej niż ustawowe 15%, gdy dobrze zarabiasz (oszczędność podatkowa dziś jest wtedy wysoka) i gdy umowa ma niskie koszty.

Mniej korzystne bywa przy bardzo niskich zarobkach, przy umowach z wysokimi kosztami i gdy wiesz, że na emeryturze zapłacisz pełne składki zdrowotne od całej kwoty. Alternatywy — prywatne ubezpieczenie emerytalne albo fundusze ETF — porównujemy na stronie inwestycje.

Zmiana pracy i powrót do Polski

Środki z zamiany Twojej pensji należą do Ciebie od pierwszego dnia (sofort unverfallbar). Dopłaty finansowane wyłącznie przez pracodawcę stają się Twoje po 3 latach trwania zobowiązania, jeśli masz co najmniej 21 lat.

Przy zmianie pracy możesz zwykle przenieść bAV do nowego pracodawcy albo kontynuować umowę prywatnie. Przy powrocie do Polski prawo do świadczenia zostaje — wypłata następuje w wieku emerytalnym. Jak będzie opodatkowana, zależy od formy bAV i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Niemcami, dlatego przed wyjazdem warto to sprawdzić indywidualnie.

Najczęstsze pytania

Czy pracodawca może odmówić bAV? Nie może odmówić zamiany części pensji w ustawowych granicach. Może natomiast wybrać formę i instytucję, przez którą bAV będzie prowadzone.

Czy mogę przerwać wpłaty? Zwykle tak — umowę można zawiesić (beitragsfrei stellen). Wypłata zgromadzonych środków przed emeryturą jest jednak przeważnie wykluczona.

Mam ofertę bAV od pracodawcy — co sprawdzić? Wysokość dopłaty pracodawcy, koszty umowy, gwarantowaną emeryturę i możliwość wypłaty jednorazowej. Prześlij nam ofertę, a przeliczymy, ile realnie zostanie Ci netto.